Φωνήεντα και πάλι

«…καθένας έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης και της έκϕρασης, που σημαίνει το δικαίωμα να αναζητεί, να παίρνει και να διαδίδει πληροϕορίες και ιδέες, με οποιοδήποτε μέσο έκϕρασης χωρίς να υϕίσταται δυσμενείς συνέπειες για τις γνώμες του…»

Με αυτήν τη φράση ο σύλλογος «Αλέξανδρος Δελμούζος» δικαιολογεί την απόφασή του αναρτήσει στην ιστοσελίδα του το επίμαχο κείμενο. Προφανώς είναι ιερό το δικαίωμα του καθενός να εκφράζεται ελεύθερα. Αυτό όμως δε σημαίνει πως μπορώ να δημοσιεύω σε επιστημονικές ιστοσελίδες απόψεις όπως:

  • 1 + 3 = 5. 
  • Τα Ιμαλάια είναι το μεγαλύτερο βουνό της Ελλάδας. 
  • Η Γη είναι επίπεδη.

Αν ένας γιατρός πει ότι ο καρκίνος θεραπεύεται πίνοντας απεσταγμένο νερό θα του αφαιρεθεί η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Το λιγότερο που έπρεπε να κάνουμε για τη συγκεκριμένη δασκάλα θα ήταν να τη διαγράψουμε. Τώρα αν ο εργοδότης μας, το υπουργείο, θέλει να την έχει, ας την κρατήσει. Εμείς πάντως θα διασώζαμε το κύρος μας. Γιατί προφανώς είναι ιερό το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης, ιερότερο όμως είναι το δικαίωμα των μαθητών μας να τους διδάσκουν επαρκώς καταρτισμένοι εκπαιδευτικοί.

Advertisements
Αναρτήθηκε στις Γλώσσα
11 comments on “Φωνήεντα και πάλι
  1. Ο/Η sofilab λέει:

    Υπάρχουν πολλές απόψεις τελικά…. Ας μη βιαζόμαστε να ταχθούμε ούτε υπέρ ούτε κατά. Παραθέτω κάποιες από αυτές…..
    Αὐτὸ τὸ ἄρθρον τὸ ἔψαχνα γιὰ καιρό, ἀλλὰ μετὰ τὸ ξέχασα. Σήμερα ὅμως, ἀφορμῆς δοθείσης ἀπὸ τὶς σαχλαμᾶρες αὐτῶν ποὺ δροῦν μέσα στὰ ὑπουργεῖα ἀπαιδείας, καθῶς καὶ ἀπὸ τὶς ἀδιαφορίες τῶν «δασκάλων» γιὰ τὸ τὶ πραγματικὰ διαπράττουν εἰς βάρος τῶν παιδιῶν μας, ἀπεφάσισα νὰ ἐπιμείνω. Κι ἔτσι τώρα σᾶς τὸ παρουσιάζω.
    Στόχος μου εἶναι νὰ κατανοήσουμε τὴν χρησιμότητα τῶν γραμμάτων κι ὄχι νὰ ἀδιαφορήσουμε γιὰ ἀκόμη μίαν φορά. Δυστυχῶς, οἱ ἀδαεῖς καὶ οἱ… Μῆτσοι, εἶναι πάρα πολλοί. Ἀλλὰ εἶναι στὸ χέρι μας νὰ ἐνημερώσουμε ὅσο τὸ δυνατὸν περισσοτέρους. Ἀφορᾷ στὴν πνευματικὴ ὑγεία τῶν παιδιῶν μας, καθῶς καὶ ὅλων τῶν γενεῶν ποὺ θὰ ἀκολουθήσουν.

    Φιλονόη

    Τα ελληνικά είναι τραγούδι

    Πρέπει να σας πω ότι δεν ήμουν πάντοτε υπέρ των τόνων. Τούς θεωρούσα διακοσμητικά στολίδια, κατάλοιπα άλλων εποχών, που δεν χρειάζονται πια. Και καθώς δεν ήμουν ποτέ καλός στην ορθογραφία, το μονοτονικό με διευκόλυνε. Βέβαια, η γλώσσα χωρίς τόνους φάνταζε στα μάτια μου σαν σεληνιακό τοπίο, αλλά νόμιζα ότι αυτό ήταν μια προσωπική μου εντύπωση, θέμα συνήθειας.
    Ώσπου συνέβη το εξής: Είχα βρεθεί για ένα διάστημα ν’ ακούω συστηματικά, καινούργια ανέκδοτα τραγούδια, επωνύμων και ανωνύμων, για λογαριασμό τής δισκογραφικής εταιρείας «Λύρα», προκειμένου αυτή να τα ηχογραφήσει ή να τα επιστρέψει στους συνθέτες. Είναι δύσκολο ν’ απορρίπτεις και ακόμα δυσκολότερο να εξηγείς το γιατί. Όταν βέβαια το τραγούδι είναι τετριμμένο ή άτεχνο, η εξήγηση είναι εύκολη. Μού συνέβη όμως να δω τραγούδια όπου οι στίχοι δεν ήταν άσχημοι και η μουσική δεν ήταν τυχαία, επιπλέον ταίριαζε θεματικά και με τους στίχους. Κι όμως, το τραγούδι συνολικά δεν «κύλαγε» όπως λέμε (οπότε το επιστρέφαμε στον ενδιαφερόμενο με διάφορες ασάφειες και υπεκφυγές. Το πράγμα με απησχόλησε. Έφερνα στο μυαλό μου μεγάλες ωραίες επιτυχίες, παλιά τραγούδια (…) και τα συνέκρινα μ’ αυτά που απέρριπτα, ώσπου μετά από μήνες διεπίστωσα κάτι πολύ απλό: Όταν μια μουσική μετατρέπει συστηματικά τις μακρές συλλαβές σε βραχείες ή όταν ανεβάζει την φωνή εκεί όπου υπάρχει απλώς μια περισπωμένη, ενώ την κατεβάζει συστηματικά εκεί που υπάρχει ψιλή οξεία, όταν δηλαδή η μουσική κινείται αντίθετα -προσέξτε, αντίθετα όχι στο ρυθμό τού ποιήματος, αλλά αντίθετα στις αναλογίες τονισμού και αντίθετα στην ορθογραφία του- τότε όσο έξυπνη και να ‘ναι, κάνει το τραγούδι δυσκίνητο και ασθματικό. Στα πετυχημένα τραγούδια δεν συμβαίνει αυτό.
    Βέβαια, όταν γράφει κανείς πάνω σ’ ένα ρυθμό ή σ΄ ένα μουσικό δρόμο, πρέπει να ακολουθήσει τα καλούπια τους, οπότε θα υπάρχουν σημεία όπου αυτή η πείρα που περιέγραψα, δεν τηρείται. Αυτό όμως θα συμβεί μόνον όταν δεν γίνεται αλλιώς. Και πάντα η βιασμένη λέξη θα τοποθετείται έτσι ώστε να προηγούνται και να έπονται επιτυχείς στιγμές, ώστε να μειώνεται η εντύπωση τής ατασθαλίας, η οποία έτσι συνδυασμένη ωφελεί, διότι το τραγούδι αλλιώς θα ήταν μηχανικό. Κάτι τέτοιο δεν το είχα προσέξει. Και ήταν η πρώτη φορά που αισθάνθηκα ότι οι τόνοι και τα πνεύματα ίσως να μην ήταν διακοσμήσεις, ίσως να είχαν λόγο. (…)

    «Η μουσικότητα της
    ελληνικής γλώσσης είναι
    εφάμιλλος τής συμπαντικής»
    Γ. Ξενάκης

    Μέσα στο στούντιο είχα και δύο εκπλήξεις. Να η πρώτη: Προσπαθώντας να ακούσω την διαφορά οξείας και περισπωμένης, διάβασα την φράση: «Λυγά πάντα η γυναίκα». Το «πάντα» ακούγεται ψηλότερα από το «λυγά» που παίρνει περισπωμένη. «Λυγά πάντα η γυναίκα” ακούγεται όμως περιέργως ψηλότερα κι από το «γυναίκα», που όμως παίρνει οξεία. Γιατί άραγε; Τηλεφώνησα σ’ έναν φίλο και έμαθα ότι η «γυναίκα» οφείλει να παίρνει παρισπωμένη, διότι είναι τής τρίτης κλίσεως, η οποία όμως καταργήθηκε, γι’ αυτό πήρε οξεία η «γυναίκα». Να λοιπόν, που από άλλο σημείο ορμώμενος, αναγκάστηκα να συμφωνήσω ότι κακώς καταργήθηκε η τρίτη κλίση αφού στην φωνή μας εξακολουθεί να υπάρχει «Λυγά πάντα η γυναίκα» λοιπόν και παίρνει και περισπωμένη. Η δεύτερη έκπληξη: Έδωσα σ’ έναν ανύποπτο νέο, που παρευρισκόταν στο στούντιο, να διαβάσει λίγες φράσεις. Εκεί μέσα είχα βάλει σκοπίμως την ίδια λέξη ως επίθετο και ως επίρρημα, διότι είχα πάντα την περιέργεια να διαπιστώσω αν προφέρουμε διαφορετικά το ωμέγα από το όμικρον. Ακούστε τις φράσεις: Είν’ ακριβός αυτός ο αναπτήρας. Ας μην είν’ ωραίος, έχει την αξία του. Ναι, ακριβώς αυτό ήθελα να πω».

    Ακουστικώς δεν παρατήρησα διαφορά. Έκοψα τις δύο λέξεις και τις κόλλησα την μία κατόπιν της άλλης. Ακούστε το! «Ακριβός… ακριβώς».
    Ελάχιστη διαφορά στο αυτί’ ο ηχολήπτης μόνον επέμενε ότι το δεύτερο είναι κάπως πιο φαρδύ. Ας το ξανακούσουμε: «Ακριβός… ακριβώς».

    Ασήμαντη διαφορά. Συνδέσαμε τότε τον παλμογράφο. Να το διάγραμμα του επιθέτου ακριβός, όπως προέκυψε, και να το πολύ πλουσιότερο τού επιρρήματος. Δεν είναι καταπληκτικό; Όταν το είδα, τα μηχανήματα του στούντιο μού φάνηκαν σαν όργανα του παραμυθιού. Ο παλμογράφος μού φάνηκε σαν μια σκαπάνη που, κάτω από το έδαφος της καθημερινής ομιλίας, ανακαλύπτει αυτό που δεν έπαψε ποτέ να υπάρχει, έστω μέσα σε χειμερία νάρκη, αυτό που συνειδητοποίησαν και προσπάθησαν να μνημειώσουν οι Αλεξανδρινοί δύο χιλιάδες χρόνια πριν. Τίποτε δεν χάθηκε. Όλα υπάρχουν.
    Αρκεί να προσέξουμε αυτό το τραγούδι της καθημερινής ομιλίας που πηγαινοέρχεται συνεχώς ανάμεσά μας. Ακούστε πώς ηχούν οι τονισμοί. Ακούστε τα μακρά. Ακούστε την λαϊκή τραγουδίστρια πώς αποδίδει το ωμέγα ή την ψιλή οξεία (…).

    «Όταν κάποτε φύγω από τούτο το
    φως θα ελιχθώ προς τα πάνω όπως
    ένα ρυάκι που μουρμουρίζει.
    Κι αν τυχόν κάπου ανάμεσα
    στους γαλάζιους διαδρόμους
    συναντήσω αγγέλους, θα
    τούς μιλήσω ελληνικά,
    επειδή δεν ξέρουνε γλώσσες.
    Μιλάνε μεταξύ τους με μουσική»
    Νικ. Βρεττάκος

    Τέλος, ακούστε την θεία φωνή του Ανδρέα Εμπειρίκου, την παράξενη απαγγελία που κυνηγά την λάμψη της οξείας, τον πλούτο της διφθόγγου, τους τόνους και την ορθογραφία, σαν μουσικά σύμβολα μιάς φωνής που προϋπάρχει αδιάκοπα και οδηγεί το ποίημα. (…) Δεν περιφρόνησα καμμιά άποψη και δεν κολάκευσα καμιά.
    Προσπάθησα να πω τρεις φορές τρεις αλήθειες:

    – Πρώτον: Τα ελληνικά είναι τραγούδι. Κανείς δεν σκέφτηκε ποτέ να απλοποιήσει ένα τραγούδι ή να το δει πρακτικά. Γιατί να δούμε λοιπόν τα ελληνικά, πρακτικά;
    – Δεύτερον: Όποιος σταθεί αλαζονικά απέναντι στα ρεφρέν που τον ψυχαγώγησαν διά βίου, στρέφεται εναντίον της προσωπικής του ιστορίας και πίστης. Τα ίδια μπορεί να πάθει ένας λαός με την γλώσσα. Ιδίως αν η γλώσσα του είναι τα ελληνικά.
    – Τρίτον: Τα ελληνικά ως τραγούδι είναι ανυπόφορα δύσκολα. Κανείς δεν τα βγάζει πέρα με τα ελληνικά. Απέναντι στα ελληνικά θα είμαστε πάντα φάλτσοι και αγράμματοι. Αλλά τί να γίνει; Σημασία έχει η συνείδηση ότι τα μιλάμε, όχι για να γίνουμε δεξιοτέχνες, αλλά για να γίνουμε άνθρωποι.

    Ευχαριστώ
    Διονύσης Σαββόπουλος

    • Ο/Η yannism λέει:

      Απόψεις μη ειδικών. Γιατί να τις δεχτώ; Οι γλωσσολόγοι, οι άνθρωποι οι οποίοι από το πρωί ως το βράδυ ασχολούνται με τη γλώσσα και μόνο με αυτή, τις αρνούνται. Εμένα αυτό μου αρκεί. Αν δεν σου αρκεί δικαίωμά σου. Πάντως οι παραπάνω απόψεις δεν έχουν καμιά σχέση με το θέμα της ανάρτησης.

      • Ο/Η sofilab λέει:

        «…Αν ένας γιατρός πει ότι ο καρκίνος θεραπεύεται πίνοντας απεσταγμένο νερό θα του αφαιρεθεί η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Το λιγότερο που έπρεπε να κάνουμε για τη συγκεκριμένη δασκάλα θα ήταν να τη διαγράψουμε….»
        Αυτό είναι άποψη ειδικού? Παιδαγωγικού Δικαστή σαν να λέμε?
        «…Τώρα αν ο εργοδότης μας, το υπουργείο, θέλει να την έχει, ας την κρατήσει…»
        Μιλάμε για το υπουργείο που δεν είναι ικανό να έχει βιβλία στην ώρα τους? Για το υπουργείο που έχει αλλάξει τρεις φορές όνομα από το 2004 χωρίς ποτέ να μάθουμε το γιατί? Επίσης ειδικό?
        «…Εμείς πάντως θα διασώζαμε το κύρος μας…»
        Η άποψη του ενός από πότε διασύρει τους πολλούς (αν είναι λανθασμένη)? Αν δηλαδή κέρδιζε ένα βραβείο η δασκάλα που ξεκίνησε την ιστορία θα ένιωθες ότι το κέρδισες κι εσύ ή ο κλάδος? Τι γενίκευση είναι αυτή?
        «..Γιατί προφανώς είναι ιερό το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης, ιερότερο όμως είναι το δικαίωμα των μαθητών μας να τους διδάσκουν επαρκώς καταρτισμένοι εκπαιδευτικοί…»
        Επίσης ιερό το δικαίωμα των δασκάλων να ανήκουν σε ένα αντάξιο υπουργείο. Επίσης ιερό το δικαίωμα των γλωσσολόγων να ψάχνουν να βρουν μια θέση στο τρένο της εξέλιξης και να βγάζουν αποφάσεις. Επίσης ιερό το δικαίωμα κάποιου να τις ασπάζεται ή όχι. Όπως και να είναι όμως όλα θέλουν μια περίσκεψη πριν δημοσιοποιηθούν ιδιαίτερα όταν επηρεάζουν και (πιθανά να)διαμορφώνουν απόψεις.

        κλείνοντας…
        «..Απόψεις μη ειδικών. Γιατί να τις δεχτώ; Οι γλωσσολόγοι, οι άνθρωποι οι οποίοι από το πρωί ως το βράδυ ασχολούνται με τη γλώσσα και μόνο με αυτή, τις αρνούνται. Εμένα αυτό μου αρκεί. Αν δεν σου αρκεί δικαίωμά σου. Πάντως οι παραπάνω απόψεις δεν έχουν καμιά σχέση με το θέμα της ανάρτησης….»
        1. Η Διαμαντοπούλου ήταν ειδικός?
        2. Το ότι ασχολούνται οι γλωσσολόγοι από το πρωί μέχρι το βράδυ και αρνούνται ότι αρνούνται μπράβο τους. Εμένα θα μου επιτρέψεις να είμαι επιφυλακτικός σε ότιδήποτε έχει να κάνει με την εκπαίδευση και τον κάθε νεωτερισμό που έχει να κάνει με τη γλώσσα. Δεν αρνούμαι, σκέφτομαι και κρίνω, χωρίς βιασύνες όμως…
        3. Σαφώς και δεν έθεσα θέμα δικαιώματός μου ή δικαιώματός σου. Αυτονόητο.
        4. Το αν έχει να κάνει με την ανάρτηση η παράθεση των σχολιασμών, αυτόνόητο πως δέχομαι (χωρίς να ακολουθώ) την άποψή σου.

        και μια σημείωση…η δημοσίευση του επίμαχου κειμένου δεν έγινε σε επιστημονική ιστοσελίδα, αλλά σε συνδικαλιστική.

    • Ο/Η Achilleas λέει:

      Ο Σαββόπουλος ανακάλυψε με τους παλμογράφους του κάποια στοιχεία προσωδίας, και θεώρησε ως μη ειδικός ότι αφορούν μεμονωμένους φθόγγους. Κατέθεσε μία άποψη – ουδέν το μεμπτόν – αλλά είναι λάθος, και γι’ αυτό και τα συμπεράσματα που στηρίζονται πάνω στη διαπίστωσή του στερούνται επιστημονικότητας.

  2. Ο/Η sofilab λέει:

    και η άποψη ενός ειδικού από τη σελίδα του συνδικαλιστικού συλλόγου… αυτός ο ειδικός δικαιολογεί μερικά, γι αυτό δε χρειάζονται βιασύνες του επιθετικού σου στυλ…Το λιγότερο που έπρεπε να κάνουμε για τη συγκεκριμένη δασκάλα θα ήταν να τη διαγράψουμε. Τώρα αν ο εργοδότης μας, το υπουργείο, θέλει να την έχει, ας την κρατήσει. ……

    Μαρξιστικά φωνήεντα και αστικά σύμφωνα…,του Θανάση Γκότοβου καθηγητή Παιδαγωγικής του Πανεπιστημιου Ιωαννίνων.
    Μαρξιστικά φωνήεντα και αστικά σύμφωνα…

    Οι ελάχιστες ηχητικές μονάδες μιας γλώσσας (φωνήματα), πόσες και ποιες είναι και σε ποιους συνδυασμούς απαντώνται, αποτελούν αντικείμενο της γλωσσολογίας. Το ίδιο ισχύει και για τον διαχωρισμό των φωνημάτων σε «φωνήεντα» και «σύμφωνα». Την εν λόγω γνώση αποτυπώνουν οι ειδικές (επιστημονικές) γραμματικές μιας γλώσσας που είναι προϊόντα γλωσσολογικής μελέτης και έρευνας.

    Πολιτικές αποφάσεις – νόμοι, διατάγματα, υπουργικές αποφάσεις – επιβάλλουν τη μεταβίβαση της υπάρχουσας σε κάθε εποχή γνώσης για τη γραμματική της ελληνικής γλώσσας, άρα και τη γνώση για τη φωνολογία της Ελληνικής, στους μαθητές. Το έργο αυτό στο Δημοτικό το αναλαμβάνουν οι δάσκαλοι, ενώ στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση οι φιλόλογοι.

    Και επειδή οι νοητικές δυνατότητες των παιδιών δεν αντέχουν την πυκνότητα και την αφαιρετική αρετή του λόγου των γλωσσολόγων, όσοι διαμεσολαβούν στη μεταβίβαση αυτή (οφείλουν να) εκπαιδεύονται ειδικά για την αποστολή τους. Κατ’ αρχήν στα Πανεπιστήμια, και μετά στις διάφορες επιμορφώσεις και «εξομοιώσεις». Και ακριβώς εδώ ξεκινά το πρόβλημα.

    Διότι, πρώτον, δεν καταρτίζονται όλοι οι πτυχιούχοι των πανεπιστημιακών τμημάτων που οδηγούν στο επάγγελμα του δασκάλου ή του φιλολόγου για το τι, γιατί και πώς θα διδάξουν στο γλωσσικό μάθημα, και ειδικότερα στη Γραμματική. Είναι άλλο πράγμα να γνωρίζεις τη γραμματική δομή μιας γλώσσας, έτσι όπως την αποτυπώνουν οι γλωσσολόγοι, και διαφορετικό να μιλάς σε μαθητές γι αυτήν, και μάλιστα με τρόπο που να παράγει αποτέλεσμα, δηλαδή μάθηση με πρακτικές εφαρμογές.

    Δεύτερον, η διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος είναι αντικείμενο μελέτης ενός κλάδου που ονομάζεται Διδακτική της Γλώσσας και που δεν ανήκει ούτε αμιγώς στη γλωσσολογία, ούτε αμιγώς στην παιδαγωγική. Είναι κλάδος διεπιστημονικός που στηρίζεται, ταυτόχρονα, στην επιστήμη της Γλωσσολογίας και στην επιστήμη της Παιδαγωγικής.

    Η ίδια, βέβαια, ακαταστασία υπάρχει και για τα υπόλοιπα μαθήματα που διδάσκονται στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

    Ποτέ δεν μπορέσαμε να πείσουμε τους πολιτικούς υπευθύνους ότι υφίσταται οξύ πρόβλημα στην παιδαγωγική κατάρτιση των εκπαιδευτικών και ότι αυτό δεν λύνεται ούτε με τη συσσώρευση ειδικοτήτων στα Παιδαγωγικά Τμήματα, ούτε με την αυθαίρετη ανακήρυξη της Διδακτικής σε κλάδο της Φυσικής, της Χημείας ή της Γλωσσολογίας. Ο νόμος 3848/2010 που επιβάλλει (ξανά) την παιδαγωγική κατάρτιση για όλους τους εκπαιδευτικούς, παρότι αναγνωρίζει την αναγκαιότητα αυτού του επαγγελματικού προσόντος, είναι τόσο πρόχειρος, που αν εφαρμοστεί όπως είναι, θα οδηγήσει σε τραγελαφικές καταστάσεις.

    Τι σημαίνουν όλα αυτά; Ότι υπάρχουν κενά στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών στον τομέα της διδακτικής των μαθημάτων που διδάσκουν στο σχολείο. Μέσα σε μια συγκυρία όπου εξ αιτίας των καταιγιστικών ψευδών για τους Έλληνες που επινοούνται, εκπέμπονται και ανακυκλώνονται, έχει αναπτυχθεί σε ορισμένους εκπαιδευτικούς μια υπερευαισθησία για το αν κάποιες νέες περιγραφές της Ελληνικής στα σχολικά εγχειρίδια υπηρετούν έναν «απώτερο σκοπό». Σε κάθε περίπτωση δεν είναι εύκολη εποχή για «καινοτομίες» στο μάθημα της Γλώσσας και της Ιστορίας. Για τα υπόλοιπα μαθήματα η ευαισθησία του κοινού κινείται σε φυσιολογικά όρια…

    Κάποια δασκάλα, λοιπόν, σε μια ιστοσελίδα συλλόγου εκπαιδευτικών ασκεί κριτική στην άποψη των συγγραφέων της νέας σχολικής γραμματικής – μια από τις πολλές που θα μπορούσαν να είχαν γραφεί – ότι τα φωνήεντα της Ελληνικής είναι πέντε, ενώ αυτή είχε μάθει – από την προηγούμενη γραμματική Τριανταφυλλίδη, και όχι από τον…Μουφλουζέλη – ότι είναι επτά. Η νέα σχολική Γραμματική δεν καταργεί κανένα γράμμα του ελληνικού αλφαβήτου, δεν περιέχει προτάσεις για ορθογραφική απλοποίηση. Αλλά μια μικρή παρανόηση σε συνδυασμό με την πίεση που φέρνει σε κάθε πολίτη της χώρας αυτής η νέα εποχή, αρκούν για να συνδεθεί η γλωσσολογική καινοτομία στη σχολική γραμματική με κέντρα που επιχειρούν να κτυπήσουν την παράδοση των Ελλήνων – αφού ήδη κτυπούν όλα τα άλλα…

    Μέχρι εδώ, καλά. Δεν υπάρχει κάτι το ασυνήθιστο, μετά τους νεωτερισμούς με τη «διαπολιτισμική» διδασκαλία της Ιστορίας. Αυτό που μου κάνει εντύπωση, όμως, είναι η κινητοποίηση της βιομηχανίας των υπογραφών. Εκατόν σαράντα συνάδελφοι θεώρησαν ότι το θέμα είναι τόσο σοβαρό, που πρέπει να υπάρξει συλλογική τοποθέτηση υπέρ της άποψης ότι τα φωνήεντα της ελληνικής γλώσσας είναι πέντε!

    Ας υποθέσουμε ότι η υπερευαισθησία της δασκάλας εξηγείται από την καχυποψία που τρέφεται από ένα αποτυχημένο σύστημα κατάρτισης των εκπαιδευτικών, παρά τις δεκάδες εκατομμυρίων ευρώ που δαπανήθηκαν για τις διαβόητες «εξομοιώσεις» την περίοδο 1997-2007, από τις οποίες παρήχθη μεν πλούτος, αλλά όχι γνωστικός.

    Πώς να ερμηνεύσω, όμως, την υπερευαισθησία των επαγγελματιών γλωσσολόγων; Όσων θεώρησαν ότι κινδυνεύει τόσο άμεσα η επιστημονική γνώση που πρέπει έγκαιρα να υψωθεί φράγμα για να αναχαιτιστούν οι δυνάμεις του σκοταδισμού;

    Και έρχεται στο τέλος η ίδια η ομάδα των συγγραφέων της νέας σχολικής Γραμματικής να δώσει πολιτικο-ιδεολογική ταυτότητα στις αντιδραστικές δυνάμεις, εμφανίζοντας τους οπαδούς των απόψεων της δασκάλας ως φορείς «αστικών μύθων».

    Πιο ήπια, παιδιά. Ούτε ανακοινώσεις χρειάζονταν, ούτε υπογραφές. Αφήστε τους εκπαιδευτικούς να εκφράσουν τις απόψεις τους για τα σχολικά βιβλία, έστω και αν αυτές είναι λανθασμένες, ειδικά αυτή την εποχή που κάθε διαίρεση μόνο να βλάψει μπορεί. Δεν έχει κανένα νόημα να τους δαιμονοποιούμε ως φορείς «αστικών μύθων». Οι γνώσεις που έχουν μερικοί εκπαιδευτικοί για τη Γραμματική αντανακλούν τη δική μας αδυναμία να τους φέρουμε σε επαφή με τις σύγχρονες μεθόδους αποτύπωσης των γλωσσικών φαινομένων.

    Η σύγχυση της δασκάλας για τα φωνήεντα είναι δικαιολογημένη, γιατί στην προηγούμενη σχολική γραμματική του Τριανταφυλλίδη η λέξη «φωνήεν» δεν παραπέμπει μόνο σε φθόγγους «…που μπορούν να σχηματίσουν μόνοι τους συλλαβές», αλλά ταυτόχρονα και στα γράμματα που παριστάνουν αυτούς τους φθόγγους («φωνήεντα είναι τα γράμματα α, ε, η, ι, ο, υ, ω»). Ποια είναι η καινοτομία της νέας σχολικής γραμματικής; Ότι με τον όρο «φωνήεν» οι συγγραφείς εννοούν αποκλειστικά τους φθόγγους, συμφωνώντας εν μέρει μόνο με τον Τριανταφυλλίδη.

    Το θέμα δεν θα είχε δημιουργηθεί, αν κάπου μέσα στο βοήθημα οι συγγραφείς ξεκαθάριζαν τη θέση τους απέναντι στη σχολική γραμματική Τριανταφυλλίδη, σύμφωνα με την οποία η λέξη «φωνήεν» παραπέμπει τόσο σε συγκεκριμένους φθόγγους, όσο και σε συγκεκριμένα γράμματα που συμβολίζουν φθόγγους. Και θα έπρεπε ανοιχτά να δηλώσουν πού συμφωνούν και πού διαφωνούν με τον Τριανταφυλλίδη. Δεν το έκαναν με τον ενδεδειγμένο τρόπο, ίσως από σεβασμό στον μεγάλο γλωσσολόγο. Ή επειδή το θεώρησαν προφανές.

    Αλλά αν θεωρείς κάτι προφανές, δεν βγαίνεις με υπογραφές και ανακοινώσεις να το υποστηρίξεις δημόσια.

    Γιατί τι σημαίνει, αλήθεια, η ξύλινη γλώσσα από γλωσσολόγους για τους «αστικούς μύθους»; Δεν έχει γίνει ακόμη κατανοητό ότι η μαρξιστική μόστρα δεν φτουράει στην εποχή μας; Τι τα θέλανε οι συγγραφείς τα επίθετα, τα δανεισμένα από το χρονοντούλαπο της Ιστορίας, για να μαρκάρουν ιδεολογικά την τόσο …επικίνδυνη αντίπαλο; Έχουν οι «αστοί» απόψεις και για τα φωνήεντα; Ή μήπως ο θείος Βρασίδας είναι κρυπτομαρξιστής αστός…

    *O Θανάσης Γκότοβος είναι καθηγητης Παιδαγωγικής του Πανεπιστημιου Ιωαννίνων.

    Μεταφέρθηκε από τον Μπαγεώργο Ζώη, ειδ. Γραμματέα Συλλόγου «Αλ. Δελμούζος»

    • Ο/Η yannism λέει:

      Πρώτον, δεν κατάλαβα ότι ήταν σκέψεις που σου προκάλεσε το κείμενό μου. Εννοείται ότι έχεις κάθε δικαίωμα να γράψεις ό,τι περνάει από τον νου σου. Απλώς δεν το κατάλαβα.

      Δεύτερον, όσον αφορά το υπουργείο είσαι πολύ ήπιος. Η δική μου άποψη είναι πολύ χειρότερη.

      Για τη μουσικότητα της ελληνικής γλώσσας απαντά ο Τριανταφυλλίδης (εννοώ την κανονική γραμματική και όχι τη μικρότερη έκδοση που κυκλοφόρησε για τα σχολεία) στη σελίδα 10. Για τα φωνήεντα στη σελίδα 13 (έχω την έκδοση Θεσσαλονίκη 2002). Τώρα τα ξαναείδα. Οι συγγραφείς της νέας γραμματικής τον αντιγράφουν. Αντιγραφείς είναι όχι νεωτεριστές.

      Οι γλωσσολόγοι απαντούν όπως απαντούν επειδή έχουν αγανακτήσει με αυτά που γράφονται για την ελληνική γλώσσα στο διαδίκτυο. Καλά κάνουν. Όποιος σέβεται την επιστήμη του έτσι πρέπει να κάνει.

      Και τέλος πάντων υπάρχουν και νεωτερισμοί στην επιστήμη. Φυσιολογική κατάσταση είναι. Και προφανώς θα τις κάνουν οι αρμόδιοι επιστήμονες. Αν και το συγκεκριμένο θέμα δεν είναι νεωτερισμός. Το έχει γράψει ο Τριανταφυλλίδης από το 1941. Τότε πρωτοεκδόθηκε η γραμματική του. Αν δεν ξέρει κι αυτός εμείς θα ξέρουμε;

      Τέλος, ο Γκότοβος δεν λέει τίποτα το σπουδαίο. Αν δεν είχε γράψει καθόλου το κείμενο θα άλλαζε κάτι; Κι αυτός παραδέχεται ότι η δασκάλα κάνει λάθος. Και μετά ψέγει τους γλωσσολόγους…

      Συνοψίζοντας δε βλέπω γιατί να αλλάξω κάτι από την ανάρτησή μου. Δεν παίρνω λέξη πίσω.

      • Ο/Η sofilab λέει:

        Γιατί σου ζήτησα να πάρεις κάτι πίσω; Ο καθένας (επανέρχομαι στα λεγόμενά σου) έχει το ιερό δικαίωμα να έχει την άποψή του. Αλλά και οι υπόλοιποι «καθένες» έχουν το δικαίωμα να ασκούν κριτική σε κάτι που δημοσιοποιείται. Δημοσιοποίηση αυτό ακριβώς σημαίνει. Εκθέτω την άποψή μου και περιμένω να δω πόσο αποδεκτή είναι (αν είναι) μέσω της κριτικής που θα ασκηθεί (την οποία επίσης κριτική αν θέλω αποδέχομαι κι εγώ με τη σειρά μου και βελτιώνομαι ή χαρακτηρίζομαι ως αδιάλλακτος).
        Όσο για το «Συνδικαλιστική ιστοσελίδα επιστημονικού κλάδου. Αρκεί. Το ίδιο είναι. Δεν μπορώ να γράψω ότι 1 + 3 = 14.»… Τι να πω. ..Ευτυχώς που δεν πίστευαν τα ίδια στην εποχή του Αινστάιν. Για θυμίσου…»Η γη γυρίζε騻 και τους ειδικούς της εποχής; 🙂
        Και επειδή έχεις κολλήσει στους ειδικούς….
        Ο Βενιζέλος είναι συνταγματολόγος και έκανε τον οικονομολόγο. Ο Παπακωνσταντίνου είναι οικονομολόγος και είχε δηλώσει «στα μέσα του 11 η Ελλάδα μπαίνει στις αγορές»!! Ο Παπανδρέου είναι οικονομολόγος και τα έκανε μπάχαλο. Ο νυν διευθυντής του υπουργείου Παιδείας είναι απόστρατος ταξίαρχος. Ο Μπαμπινιώτης είναι γλωσσολόγος κι έκανε τον υπουργό. …Ψάξε λίγο να δεις τι γλέντι γίνεται με τους «ειδικούς»………
        Χάρη στις γνώμες λοιπόν όλων αυτών των ειδικών τρέχουμε και δε φτάνουμε σήμερα… Θέλω να πω πως στη χώρα που ζούμε όλα απαιτούν σκέψη και κρίση γιατί το κομματοσκυλαριό ζει και βασιλεύει. Οι «ειδικοί» είναι ελάχιστοι, οι περισσσότεροι ασκούν καθήκοντα «ειδικών» μέχρι να αλλάξει η κυβέρνηση και να ειδικευτούν άλλες «ράτσες».
        Αν οι γλωσσολόγοι δεν έβρισκαν κάτι που έχει βάση μέσα στο κείμενο της Χρυσού δεν θα έκαναν αμέσως έναν ανεπίσημο σύλλογο με 120-140 (πόσοι ήταν) να προασπίσουν τα γλωσσολογικά τους συμφέροντα. Εξέθεσαν την άποψή τους κι αυτοί και εμφανίστηκε και η κριτική.
        Κι επειδή παρατράβηξε η ιστορία με τα σχόλια…
        Γράψε ό,τι νομίζεις. Δικαίωμά σου.
        Αυτό που εγώ επιμένω είναι η ανάγκη σκέψης και κρίσης με επιχειρήματα και όχι με το θυμικό (να απολυθεί η δασκάλα!!!!), Για μένα παιδαγωγική είναι η συνεχής αναζήτηση και ο προβληματισμός. Δεν είναι ούτε εγκύκλιοι ούτε υποταγή στους ειδικούς.
        Ακόμα και το 1+3 = 14 το συζητώ. Γιατί; Πώς; Τι θέλει να πει; Τι στόχο έχει; Πώς το διατυπωνει; Πού διατυπώθηκε…κλπ κλπ και αν δε βρω άκρη τότε ναι, το χαρακτηρίζω λάθος, αλλά είμαι ανοιχτός σε κάθε άποψη…. Αλήθεια στην προτροπή…»Ας πούμε κάτι λάθος» το… «1+3 = 14¨» είναι σωστό ή λάθος;
        Καλή σου μέρα.

  3. Ο/Η yannism λέει:

    Συνδικαλιστική ιστοσελίδα επιστημονικού κλάδου. Αρκεί. Το ίδιο είναι. Δεν μπορώ να γράψω ότι 1 + 3 = 14.

  4. Ο/Η mcsotos λέει:

    Υπάρχουν 2 κατηγορίες ανθρώπων: αυτοί που πιστεύουν σε θεωρίες συνωμοσίας και αυτοί που πιστεύουν στην ανθρώπινη βλακεία.
    Προσωπικά ανήκω στη 2η

    Διακρίνω 3 στάδια της ιστορίας. Τη συγγραφέα, το χώρο που τη φιλοξένησε και το κοινό που έγραψε σχόλια.

    Η κ. Χρυσού 12 χρόνια σχολείο +4χρόνια πανεπιστήμιο +25 χρόνια στην τάξη =41 χρόνια στην εκπαίδευση. Ποτέ δεν άνοιξε βιβλίο; Δεν το νομίζω. Απλά παρασυρμένη από τους κανόνες που μάθαμε στο δημοτικό τους τους αναπαράγει γιατί υπάρχει το γυμνάσιο. Μπορείτε να ακούσετε μία συνέντευξη της για το θέμα πατώντας εδώ. Πρέπει να τη σταυρώσουμε; Μάλλον όχι.

    Ο δικτυακός τόπος του συλλόγου «Αλέξανδρος Δελμούζος». Ο κ. Κ. Τσάκαλος, ως διαχειριστής του δικτυακού τόπου, κάνει μία εξαιρετική και διακριτική δουλειά, τουλάχιστον 5 χρόνια τώρα. Υποθέτω ότι όταν παρέλαβε το άρθρο και το ανάρτησε δεν υπολόγισε ότι θα δημιουργούσε τέτοια συζήτηση αλλά διαψεύστηκε. Έγκριτοι γλωσσολόγοι, έγκριτες εφημερίδες ακόμα και βουλευτές έγραψαν, έγραψαν, γράψαμε. Το συνδικαλιστικό κίνημα, όπως έχει πει κι ο ίδιος ο πρόεδρος του συλλόγου Σ. Σεχίδης στη 81 συνέλευση της ΔΟΕ, ψάχνει νέους τρόπους να ξαναβρεί την απήχησή του στα μέλη του. Παρόλα αυτά θέλω να ελπίζω ότι αν υπέβαλα ένα άρθρο που θα ξεκινούσε «δικτυακό πόλεμο» δε θα το αναρτούσαν ή αν το είχαν αναρτήσει θα το «κατέβαζαν» ή θα το «έκλειναν» όπως «Ο Αδόλφος, μια παρεξηγημένη προσωπικότητα».

    Οι αναγνώστες που διαβάζουν ένα άρθρο κι επιλέγουν να αλληλοεπιδράσουν κουβαλάνε τις φιλοσοφικές τους απόψεις, την κοσμοθεωρία τους. Ας πάρουμε ένα εκλεκτό μέλος του ελληνικού κοινοβουλίου τον κ. Β. Πολύδωρα. Θυμηθείτε τις δηλώσεις του το 2007 στις φωτιές της Πελοποννήσου… στρατηγός άνεμος, παράπλευρες απώλειες κλπ. Δεν με εκπλήσσει καθόλου η αρθρογραφία του τις τελευταίες μέρες. Εδώ, κι εδώ. Τώρα είναι ερώτημα αν η γη είναι στρογγυλή ή επίπεδη; Οι φθόγγοι δεν ανακαλύφθηκαν το 2012.

    Στη συνέντευξη που έδωσε ο κ. Πετράκης στο 10:30 περίπου μιλάει πολύ νηφάλια για το θέμα.

    Τώρα, αν υποχωρούσα στις θεωρίες συνωμοσίας θα έλεγα, μήπως προσπαθούν να μας αποπροσανατολίσουν από τα πραγματικά προβλήματα της εκπαίδευσης και της κοινωνίας;

  5. Ο/Η Achilleas λέει:

    Συμφωνώ με την ουσία του σχολίου, ότι δηλαδή η εκπαιδευτική κοινότητα οφείλει να διαφυλάξει το επιστημονικό της κύρος.

    Θα παρατηρήσω ωστόσο ότι, για μένα, δεν είναι πρόβλημα ότι η δασκάλα δεν ήξερε φωνολογία: ίσως να μη διδάχθηκε ποτέ, και ασφαλώς δεν πρέπει να γίνει το εξιλαστήριο θύμα για την απουσία ουσιαστικής επιμόρφωσης.

    Πρέπει όμως, κατά την άποψή μου, να σταθούμε με ιδιάιτερη προσοχή στην ετοιμότητά της να χαρακτηρίσει ως ανθέλληνες όσους διαφωνούν μαζί της. Το αυτό και για τον τρόπο που υιοθετεί ως αυταπόδεικτο το δήθεν σχέδιο εξόντωσης της Ελληνικής (αναφέρθηκε σε αυτό και στη συνεντευξή της στο Βήμα).

    Είναι νομίζω ελάχιστη απαίτηση για τους δασκάλους να ενστερνίζονται τις θεμελιώδεις αρχές της επιστημονικής μεθόδου όπως η τεκμηρίωση, η καλή πίστη απέναντι στο συνομιλητή, και η καλοπροαίρετη αμφισβήτηση των παραδεδεγμένων. Θα ήταν καλό νομίζω να αποσαφηνίσθει αν και οι επιστημονικοί φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας συμμερίζονται την απαίτηση αυτή.

  6. Ο/Η δάσκαλος98 λέει:

    Πολύ κακό για το τίποτα πάλι! Έλεος! Τα γράμματα είναι απλώς ένας τρόπος απεικόνισης των φθόγγων.
    Τα παραδείγματά σου είναι εξαιρετικά· άλλο η ελευθερία και άλλο η ασυδοσία, η ανευθυνότητα και ο ανορθολογισμός… Βέβαια δεν είναι ποτέ αργά να αναγνωρίσει κανείς το λάθος του…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Εισάγετε την ηλεκτρονική σας διεύθυνση και θα λαμβάνετε ειδοποίηση όταν αναρτώνται νέα άρθρα.

Μαζί με 965 ακόμα followers

Κελαηδίσματα
Επενδύσεις
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
Ιουλίου 2012
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιον.   Αυγ. »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  
ΑΡΧΕΙΟ
Κατηγορίες
Feedburner
Blog Stats
  • 354,507 hits
Αρέσει σε %d bloggers: