Εκδοχές της αλήθειας

«Είμαι ο αντίχριστος της Σίλικον Βάλεϊ»

Ο Αντριου Κιν, από πρωτοπόρος, επικριτής του «νέου Ιντερνετ» The Guardian

Α ν οι εμπειρίες σας περιορίζονταν στις ψηφιακές πεδιάδες της «μπλογκόσφαιρας», πιθανότατα να νομίζατε ότι ο Αντριου Κιν είναι ένας από τους πιο μισητούς ανθρώπους στον κόσμο. Ενας μπλόγκερ, στην ιστοσελίδα του ίδιου του Κιν, τον περιέγραψε πρόσφατα ως «επαγγελματία πόρνη του κατεστημένου». Ο νέος γκουρού των μίντια και αρθρογράφος του «Γκάρντιαν», ο Τζεφ Τζάρβις, τον αποκάλεσε «μαστόδοντο που γρυλλίζει ενάντια στον άνεμο της αλλαγής». Ο ίδιος ο Κιν συστήθηκε πρόσφατα ως «ο αντίχριστος της Σίλικον Βάλεϊ». Τι έχει κάνει λοιπόν;

Εγραψε ένα βιβλίο, με τίτλο «The Cult of the Amateur» («Η λατρεία του ερασιτέχνη») και με τον απροκάλυπτο υπότιτλο «Πώς το σημερινό Iντερνετ σκοτώνει τον πολιτισμό μας και επιτίθεται στην οικονομία μας». Μπορεί να ακούγεται σαν τεχνοφοβική Βίβλος, αλλά ο ίδιος ο Κιν δεν είναι Λουδίτης. Εχει το δικό του μπλογκ και τη δική του διαδικτυακή εκπομπή, την AfterTV.com. Υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους επιχειρηματίες της πρώτης άνθησης του Ιντερνετ, με την Audiocafe.com, και ένας από τους πρώτους που χρεοκόπησαν όταν έσκασε η σαπουνόφουσκα. Για τους ενθουσιώδεις του Ιντερνετ ο Κιν δεν είναι απλά αιρετικός· είναι αποστάτης.

Η «Λατρεία του ερασιτέχνη» είναι μια ολόπλευρη επίθεση στο Web 2.0 –όρος που θα περιγράψουμε βιαστικά εδώ ως τον αναπτυσσόμενο χώρο του Iντερνετ που χρησιμεύει κυρίως σαν πλατφόρμα για περιεχόμενο προερχόμενο από τους χρήστες και που περιλαμβάνει ιστότοπους, όπως τα MySpace, Facebook, Typepad, Blogger και YouTube. Η κύρια αιχμή της επιχειρηματολογίας του είναι πως όλο αυτό το «χειροποίητο» περιεχόμενο –διαδικτυακά ημερολόγια, podcast, ερασιτεχνικά βίντεο και μουσική– είναι μια ανεπαρκής υποκατάσταση των «συμβατικών» μέσων ενημέρωσης.

Η ολιγαρχία του Web 2.0

Μπορεί όλα αυτά να αποτελούν ένα αβλαβές, ακόμα και ενδιαφέρον συμπλήρωμα στα ΜΜΕ και στην πολιτιστική βιομηχανία, αλλά, όπως υποστηρίζει, δεν μπορούμε να τα έχουμε και τα δύο, γιατί τα πρώτα σκοτώνουν γοργά και ύπουλα τα δεύτερα. Χάρη στο Web 2.0, οι εφημερίδες, οι δισκογραφικές εταιρείες, τα κινηματογραφικά στούντιο και οι παραδοσιακοί εκδότες βρίσκονται στο κατώφλι της εξόντωσης, λέει. Παράλληλα βρίσκει την ευκαιρία να κατακεραυνώσει το παιχνίδι Second Life, τον ψηφιακό τζόγο, την πορνογραφία και την κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας.

«Χαζή η Wikipedia»

Η επίθεση του στοχεύει και ένα από τα πιο δημοφιλή πειράματα του Διαδικτύου – την Wikipedia, τη διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια που γράφεται και συντάσσσεται από όποιον θέλει να συνεισφέρει, με βάση την αρχή ότι το πλήθος κατέχει ένα πολύ αξιόλογο άθροισμα σοφίας. «Κατά τη γνώμη μου η Wikipedia δεν είναι σοφή», λέει ο Κιν. «Είναι χαζή. Οχι επειδή όλοι οι συνεισφέροντες είναι χαζοί, αλλά επειδή αν δεν έχεις έναν υπεύθυνο επιμελητή και αν δεν έχεις ξεχωριστές φωνές, τότε η πνευματική ποιότητα αυτού που παράγει το πλήθος είναι χαμηλή».

Μέχρι πρόσφατα το λήμμα της Wikipedia για τον Κιν πληροφορούσε τους αναγνώστες ότι, εκτός του ότι κατάγεται από το Γκόλντερς Γκριν του Λονδίνου, έχει πανεπιστημιακή παιδεία και είναι αυστηρός επικριτής του Web 2.0, υπήρξε επίσης «παιδί-ηθοποιός που απέκτησε φήμη χάρη σε μια σειρά διαφημίσεων σούπας». Το τελευταίο δεν είναι αλήθεια· η πρόταση τοποθετήθηκε επίτηδες από τον οικοδεσπότη μιας ραδιοφωνικής εκπομπής πριν από μια συνέντευξη του Κιν για να αποδειχτεί πόσο εύκολα μπορεί να υπονομευθεί η ακρίβεια της Wikipedia. Παρέμεινε 12 μέρες πριν αφαιρεθεί – 11 μέρες περισσότερο από μια προσθήκη που, στις 5 Ιουνίου, αντικατέστησε ολόκληρη την πρώτη παράγραφο με τη φράση «Ο Αντριου Κιν είναι ένας ηλίθιο κάθαρμα».

Ο Κιν έχει ένα ιδιαίτερο ταλέντο να διατυπώνει τις επικρίσεις του, έτσι ώστε κάθε μπλόγκερ να δικαιούται να αισθανθεί προσωπικά προσβεβλημένος. Αυτό εν μέρει οφείλεται στον τρόπο που χρησιμοποιεί τη λέξη «ερασιτέχνης», σάμπως να περιφρονεί τη συνεισφορά οποιουδήποτε δεν πληρώνεται για να γράφει.

«Νομίζω ότι αυτό είναι ίσως μια δίκαιη κριτική», λέει. «Είμαι σίγουρος πως υπάρχουν πολλά καλά κείμενα στο Ιντερνετ, γραμμένα από ανθρώπους που δεν τους ενδιαφέρει να βγάλουν λεφτά από αυτά και που έχουν κάτι ενδιαφέρον να πουν».

Δεν είναι στόχος οι μπλόγκερ

Ταυτόχρονα όμως παραμένει «πολύ δύσπιστος με τον ριζοσπαστικό αλτρουισμό που είναι κατά κάποιο τρόπο κληροδότημα της χίπικης κουλτούρας και που βρίσκεται στην καρδιά του Web 2.0: την ιδέα ότι είμαστε όλοι ευτυχείς να χαρίζουμε. Δεν νομίζω ότι αυτό ισχύει. Πιστεύω ότι οι περισσότεροι από μας έχουμε ανάγκη να δουλεύουμε για χρήματα».

Ισχυρίζεται ότι δεν βάζει στόχο τους μπλόγκερ όσο τους ιδεαλιστές που ουσιαστικά διοικούν το Web 2.0. «Στόχος μου είναι αυτοί που θα αποκαλούσα ελευθεριακοί της Δεξιάς και της Αριστεράς», λέει. Για τον Κιν, το «εκδημοκρατισμένο» δίκτυο είναι στην πραγματικότητα μια μορφή ολιγαρχίας, προϊόν μιας ανίερης συμμαχίας ανάμεσα στους παλιούς οπαδούς της αντικουλτούρας («συνήθως χοντρούς με γένια») και τους φονταμενταλιστές της ελεύθερης αγοράς (φέρνει ως παράδειγμα τον Κρις Αντερσον, τον συγγραφέα του βιβλίου «The Long Tail»). Η πρώτη ομάδα, λέει, απορρίπτει «κάθε μορφή εξωτερικής αυθεντίας», ενώ η δεύτερη πιστεύει ότι «αν αφήσεις ήσυχη την οικονομία όλα θα λειτουργήσουν άψογα από μόνα τους».

Εκδοχές της αλήθειας

Απαραίτητη προϋπόθεση αυτού του διπλής όψεως ελευθεριακού ήθους είναι, σύμφωνα με τον Κιν, η εσφαλμένη πίστη στην ακεραιότητα του ερασιτέχνη – του πολίτη-δημοσιογράφου, του αυτοεκδιδόμενου συγγραφέα, του αυτοσχέδιου μουσικού– και μια γενικευμένη δυσπιστία απέναντι στην εμπειρογνωμοσύνη. Βρίσκει κανείς πράγματι αυτήν τη στάση να καθρεφτίζεται παντού στο Διαδίκτυο, όπου συχνά διαβάζεις ρητά όπως «Ερασιτέχνες έφτιαξαν την Κιβωτό, επαγγελματίες τον Τιτανικό». Τα «παραδοσιακά» ΜΜΕ θεωρούνται διεφθαρμένα, συμβιβασμένα, οκνηρά και φοβισμένα, ενώ η στρατιά των ερασιτεχνών που δίνουν περιεχόμενο στο Web 2.0 είναι δυναμικοί, έντιμοι, αξιόλογοι και σοφοί. Για τον Κιν αυτή η ιδέα δεν είναι απλώς παράλογη – είναι επικίνδυνη. «Γι’ αυτούς τους ουτοπιστές της γενιάς Υ», γράφει, «κάθε κείμενο που “ανεβαίνει” στο Iντερνετ είναι μια ακόμα εκδοχή της αλήθειας· κάθε παραμύθι, μια ακόμα εκδοχή της πραγματικότητας».

Η επιχειρηματολογία του Κιν αγγίζει ευαίσθητες χορδές σε ορισμένα επαγγέλματα, ιδιαίτερα τους βιβλιοπώλες, τους επιμελητές εκδόσεων και τους εκπαιδευτικούς. Οι επικριτές του Κιν, από το άλλο μέρος, τον βλέπουν να υπερασπίζεται μια σχεδόν χαμένη υπόθεση: τα παλιά ΜΜΕ, με τους εκτός μόδας θεματοφύλακές τους και τις ιεραρχίες τους. Αλλοι τον βλέπουν σαν έναν άνθρωπο πικραμένο από την αποτυχία της πρωτοποριακής εταιρείας του, ο οποίος θυμώνει με την επιτυχία των πρωτεργατών του Web 2.0.

Δεν τον ενοχλεί όλη αυτή η εχθρότητα; «Ο καθένας θέλει να τον αγαπούν, νομίζω», λέει γελώντας. Είναι όμως τόσο πρόθυμος να κάνει προκλητικές δηλώσεις, ακόμα κι όταν υπονομεύουν τη συνολική επιχειρηματολογία του, που αυτή η επίθεση στους μπλόγκερ αρχίζει να φαίνεται σαν στρατηγική μάρκετινγκ. «Δεν ξέρω αν βοηθάει να πουληθούν βιβλία», λέει, «γιατί δεν νομίζω ότι οι μπλόγκερ διαβάζουν». Αλλη μια παρατήρηση που θα προκαλέσει χείμαρρο οργισμένων παραγράφων.

Στην πραγματικότητα, επιμένει, το βιβλίο του δεν αφορά τόσο το Ιντερνετ όσο την προσωπική υπευθυνότητα. «Δεν είναι εναντίον της τεχνολογίας. Λέει απλώς ότι δημιουργούμε τεχνολογία και οφείλουμε να την ελέγχουμε. Οταν κοιτάζουμε το Iντερνετ, κοιτάζουμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη».

Τα ρολόγια δεν μπορούν να γυρίσουν πίσω

Ο Κιν παραδέχεται ότι έχει κάνει κάποια λάθη στον τρόπο που συγκρότησε την επιχειρηματολογία του, τα οποία δεν τον βοήθησαν να κερδίσει την αντίπαλη άποψη. «Πιστεύω ότι εξιδανίκευσα τα παραδοσιακά μίντια. Επικεντρώθηκα στα καλά τους σημεία, δεν έγραψα για την εφημερίδα τύπου Sun. Δεν έγραψα για το κανάλι Fox. Ακόμα και οι μεγαλύτεροι εχθροί μου παραδέχονται ότι χρειάζεται να κάνουμε αυτήν τη συζήτηση».

Παραδέχεται επίσης ότι τα ρολόγια δεν μπορούν να γυρίσουν πίσω, ότι το παραγόμενο από τους χρήστες περιεχόμενο θα εξακολουθήσει να κυριαρχεί στο Διαδίκτυο, όχι επειδή είναι αληθινό ή αυθεντικό, αλλά επειδή είναι δωρεάν. «Κανένας δεν πληρώνει πλέον για περιεχόμενο», λέει. Και αν κανένας δεν είναι διατεθειμένος να πληρώνει για περιεχόμενο, τότε αυτό θα γίνει απλώς ένα εργαλείο της διαφήμισης, ένας ακόμα τρόπος διαφημιστικής προσφοράς. «Αυτό θα συμβεί με τα βιβλία», λέει, «ακόμα και με τις ταινίες. Θα μπορούσες να ισχυριστείς ότι το ίδιο συμβαίνει και με το βιβλίο μου. Είναι ένας τρόπος να «φτιάξω όνομα» έτσι ώστε να με πληρώνουν για να δίνω διαλέξεις».

Και λέγοντας αυτό, ξεκινάει για να μιλήσει σε ένα ακροατήριο διαδικτυακών διαφημιστών και να τους πει ότι αντιλαμβάνονται λάθος τα πράγματα. Η ομιλία του έχει τίτλο «Το μήνυμα πέθανε: πώς το Web 2.0 μετέτρεψε τη διαφήμιση σε spam – σε ενοχλητικό ψηφιακό σκουπίδι».

Από την Καθημερινή της Κυριακής 19/8/08

Advertisements
Περί

Just another boring teacher

Αναρτήθηκε στις 21ος αιώνας, Διαδίκτυο, Νέα, Τεχνολογία, Media

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Εισάγετε την ηλεκτρονική σας διεύθυνση και θα λαμβάνετε ειδοποίηση όταν αναρτώνται νέα άρθρα.

Μαζί με 966 ακόμα followers

Κελαηδίσματα
Επενδύσεις
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
Αύγουστος 2007
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιολ.   Σεπτ. »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
ΑΡΧΕΙΟ
Κατηγορίες
Feedburner
Blog Stats
  • 374.451 hits
Αρέσει σε %d bloggers: